GLP-1 Receptor Agonistleri, Finerenone ve Kronik Böbrek Hastalığı: Kidney Week 2026’dan Kritik Veriler

Pharmacy Times’a verdiği röportajda, Groningen Tıp Merkezi’nde klinik deneyler ve kişiselleştirilmiş tıp profesörü olan Hiddo J. L. Heerspink, Colorado, Denver’da düzenlenen Amerikan Nefroloji Derneği’nin Kidney Week 2026 etkinliğinde sunduğu sunumları değerlendirdi. Bunlar, ağız yoluyla alınan glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) reseptör agonisti elecoglipron ile idrar albumin-kreatin oranının (UACR) azalmasına dair sözlü bir özet; focal segmental glomerulosklerozda (FSGS) finerenone (Kerendia; Bayer) ve glucagon’un böbreklerdeki rolüne dair sunumlar ve GLP-1 reseptör agonistlerinin kronik böbrek hastalığında (CKD) kullanımına dair moderatörlüğünü yaptığı bir oturum yer aldı.

Heerspink, SOLSTICE çalışmasının (NCT03869892), günde bir kez uygulanan 5 mg ile 75 mg elecoglipron’un tip 2 diyabetli hastalarda placebo’ya göre UACR’ı azalttığını ve 50 mg dozun günde bir kez 14 mg semaglutide ile karşılaştırılabilir olduğunu belirtti. Bu verilerin, devam eden faz 3 ELEVATE-CKD çalışmasını (NCT07753993) desteklediğini vurguladı. Glucagon’un böbreklere perirenal ve sinüs yağını azaltarak, metabolik işaretleri ve glomerüler hemodinamiyi iyileştirerek ve fibrotik sinyallemeyi azaltarak fayda sağlayabileceğini ifade etti. Bu etkilerin bir araya gelmesi, albuminuriyi azaltır ve böbreği uzun vadede koruyabilir.

FSGS’li hastalarda finerenone, placebo’ya göre tahmini glomerüler filtrasyon hızının düşüşünü yavaşlatmış ve proteinuriyi %40 azaltmış; ancak klinik böbrek uç noktaları üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı olmamıştır. CKD’de kombinasyon tedavisinin arttığını belirten Heerspink, eczacların bu ilaçların az ilaç-ilaç etkileşimine sahip olduğunu ve güvenli şekilde birleştirilebileceğini bilmesi gerektiğini kaydetti.

Pharmacy Times: SOLSTICE analiziniz, elecoglipron ve tip 2 diyabetli hastalarda albuminuri konusunda ne gösterdi?

Hiddo J. L. Heerspink, PharmD, PhD: SOLSTICE çalışması, günlük tek dozda 5 mg ile 75 mg arasında değişen dozlarda kullanılan oral GLP-1 RA olan elecoglipron’un, plasebo’ya göre UACR’yi azalttığını göstermiştir. Günlük 50 mg elecoglipron, günlük 14 mg semaglutide’a (Wegovy, Ozempic; Novo) göre UACR’de benzer azalma sağlarken, 75 mg doz nominal olarak daha büyük bir UACR azalması göstermiştir. Bu hastalarda elecoglipron, en yüksek dozda HbA1c’yi 1.9’a kadar azaltmış ve vücut ağırlığını yaklaşık %8 azaltmış; ayrıca yüksek hassasiyetli C-reaktif protein düzeylerinde azalma olmuştur. Bu veriler, şu anda devam eden 3. faz klinik bir çalışmanın (ELEVATE-CKD) tasarımını desteklemiştir.

Pharmacy Times: Çok hormonlu tedaviler ilerledikçe, glukagonın böbrekteki rolünün neden önemli olduğu söylenebilir?

Heerspink: Glukagon, böbrekte önemli bir rol oynar; perirenal ve sinüzal yağ hacmini azaltır, insülin, HbA1c ve leptin gibi metabolik işaretleri iyileştirir, adiponektini artırır, glomerüler hemodinamiyi iyileştirir (intraglomerüler basıncın ve renal arterial direnç indeksinin azalmasıyla gösterilir; bu vasküler direnç ve arter sertliğinin bir ölçüsüdür) ve pro-fibrotik sinyal iletimini azaltır. Bu etkiler bir araya geldiğinde, albuminuriyi azaltır ve uzun vadeli böbrek koruması açısından potansiyel artış sağlar.

Pharmacy Times: Finerenone, FSGS’li hastalara ne sağlayabilir ve hangi sorular yanıt bekliyor?

Heerspink: Finerenone, FSGS’li hastalarda plasebo’ya göre eGFR düşüşünü 1.3 ml/min/1.73 m2 azaltır ve klinik böbrek uç noktalarına yönelik riski %40 azaltır (bu etki, nispeten küçük örneklem boyutu nedeniyle muhtemelen istatistiksel olarak anlamlı değildir (P = .06). Finerenone aynı zamanda proteinuriyi %40 azaltır. Bu veriler, finerenone’un FSGS’li hastalarda böbrek fonksiyonunu korumada etkili bir tedavi olduğunu gösteren kanıt sağlar.

Pharmacy Times: Farmacistler, CKD’li hastalar için bu tedavileri birleştirme konusunda nasıl düşünmeli?

Heerspink: Gelecekte, böbrek hastalığı olan birçok hastanın tedavi kombinasyonlarıyla tedavi edileceği öngörülüyor. İlaçların güvenli ve verimli şekilde birleştirilebilmesi için, eczacların bu tedavi kombinasyonlarından haberdar olması ve aralarındaki ilaç-ilaç etkileşimlerinin az olduğunu bilmesi önemlidir.