CDC’nin Önerdiği Yol Göstericiye Göre Hepatit B Vakaları Milyonlarca Çocuğa Yayılabilir

Karşılıklı olarak onlarca yıldır geçerli olan hepatit B aşılaması rehberliğinde öngörülen bir değişiklik, gençlerde kronik hepatit B virüsü (HBV) enfeksiyonlarında dramatik bir artışa yol açacak, yeni bir modelleme çalışması öngörüyor.

Önceden Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), tüm yeni doğanların HBV’ye karşı aşılanması için doğumdan sonraki saatler içinde aşılanmasını öneriyordu — “evrensel doğum dozu aşılaması” olarak bilinen bir strateji. Ancak Aralık 2025’te Aşı Uygulamaları Danışma Kurulu (ACIP), bu önerinin kaldırılmasını tavsiye etti ve CDC bu tavsiyeyi kabul etti.

Yeni rehberlik, doğum dozunun yalnızca HBV için pozitif test eden annelerin bebeklerine veya HBV durumu belirsiz olan bebeklere verilmesini önerecek. Rehberlik, negatif test eden annelerin, bebeklerinin doğum dozu gerekip gerekmediğini görüşmek için doktorlarına danışmaları gerektiğini öne sürüyor — CDC’nin “paylaşımlı klinik karara verme” dediği bir yaklaşım. Yeni öneri, doğum dozunun atlanan bebeklerin HBV aşı serisine başlamadan önce en az 2 aylık olması gerektiğini belirtiyor.

Son Videolar

Live Science

Sağlık uzmanları, öngörülen değişikliği açıklandığında geniş çapta eleştirdi ve şu an için uygulaması hukuki işlemlerle duraklatıldı. Annals of Internal Medicine dergisinde 19 Ekim’de yayımlanan modelleme çalışması, bunun gerçekleşmesi halinde ne olacağını öngörüyor.

“Genel olarak, bu modelleme çalışmasının birçok gücü var ve ABD’de aşı önerilerinin gelecekteki kronik HBV üzerindeki etkilerini nasıl yansıtacağına dair isabetli bir projeksiyon sunduğunu düşünüyorum,” çalışmaya katılmayan Kaliforniya Üniversitesi Keck Tıp Fakültesi’nden nakil hepatoloğu Dr. Norah Terrault, Live Science’a bir e-posta ilettiği bir açıklamada söyledi.

Doğumda veya erken çocukluk döneminde yakalanan HBV enfeksiyonlarının 90%’den fazlası kronikleşir. Kronik HBV’si olan insanların yaklaşık %15 ile %25’i arasında karaciğer sirozuna (karaciğer skarlaşması), hepatocellular karsinom adı verilen bir karaciğer kanseri türü ya da başka bir kronik karaciğer hastalığı geliştirir. Dolayısıyla kronik HBV enfeksiyonlarındaki artış, bu zararlı karaciğer hastalıklarındaki artışa dönüşecektir.

Enfeksiyonlardaki artış

“Her hamilede B hepatiti taraması yapılmıyor,” diyor çalışmanın ortak yazarı ve Massachusetts Genel Hastanesi ile Harvard Tıp Fakültesi’nde enfeksiyon hastalıkları alanında çalışan hekim-arştırmacı Dr. Amir Mohareb. Tarama yaptırılan kişilerde sonuçların yanlış çıkma ya da pozitif sonuç aldıktan sonra uygun bakımı alamama ihtimali var. “Bakım sürecinin her aşamasında bir şey kaçırılabilir, bu nedenle doğumda verilen aşı dozu koruma sağlar,” diyor.

Mohareb ve arkadaşları, güncel HBV yaygınlığı ve hamilelerde tarama oranı da dahil olmak üzere yayımlanmış veriler kullanarak bir simülasyon modeli kurdu. Takım, aynı zamanda HBV testinin duyarlılığını, iki yaşına kadar tam aşılanmış çocukların oranını ve farklı yaş gruplarında kronik HBV enfeksiyonu gelişim riskini hesaba kattı. Çocukların enfekte olmuş ev sahibi veya çevre bireylerle temas yoluyla virüse ne sıklıkla maruz kaldığına dair tahminlerde bulundular.

HBV, Mohareb’in ifadesiyle “çok, çok bulaşıcıdır.” Doğumda anneden çocuga bulaşabilir ya da doğumdan sonra bir çizilmeden gelen kan gibi çok az miktarda vücut sıvısına maruz kalmayla yayılabilir. Bu nedenle, bir bebek annesinden HBV almazsa bile, aşılanmamışsa başka bir aile üyesinden ya da diğer çocuklardan hastalığı alabilir.

Bebekler ve küçük çocukların HBV enfeksiyonlarının kronikleşme riski, yetişkinlikte enfekte olanlara göre daha yüksektir.

(Görsel kaynağı: THOM LEACH / SCIENCE PHOTO LIBRARY via Getty Images)

Bu verilerle araştırmacılar, anneleri negatif çıkan bebeklerde aşılanmanın iki aya ertelenmesi durumunda ne olacağını test etti. 2026’da dünyaya gelen bebeklerde, tüm hamilelere doğumda aşı yapılması senaryosuna kıyasla, iki yaşına kadar kronik HBV enfeksiyon oranının yüzde 19 daha fazla olacağını buldular.

Bu senaryoda bebekler HBV aşı serisini yine başlatacak, ancak sıradan iki ay sonra. Ancak CDC’in önerdiği tavsiye daha fazla esneklik sunuyor; ebeveynlerin, çocuklarının “hiç olsun olmasın hepatitis B aşı serisine ne zaman ya da başlayıp başlamayacağını” kararlaştırmak için çocuklarının doktorlarıyla görüşmesi gerektiğini söylüyor.

Araştırmacılar, bu iki senaryoyu karşılaştırmak için bir uyarlama çalışması yürüttü: Birinde çocukların ilk aşıyı iki ay geç alması, diğerinde ise bu daha gevşek “paylaşımlı klinik karar verme” senaryosunun yakalanması hedeflendi.

“Benzer ifadeler kullanan diğer aşıların karşılanması oranı %25’e kadar düşebildi,” Mohareb belirtti. Modellemenin bu yönüyle ilgili bazı belirsizlikler bulunduğunu, çünkü halkın bu yönergenin gevşetilmesine tam olarak nasıl tepki vereceği bilinmediğini vurguladı.

Araştırmacılar, erteleme stratejisi altında çocukların yaklaşık %87’sinin aşı dizisini 2 yaşına kadar tamamlayacağını, paylaşımlı karar verme stratejisi altında ise yalnızca %50’sinin tamamlayacağını varsaydı. Bu %50’lik kapsama, karşılığında 20 yaşına kadar kazanılan kronik HBV enfeksiyonlarını %83 oranında artıracak ve bu yönerge altında doğanların yaklaşık %50’si ile %70’i 20 yaşında HBV enfeksiyonuna karşı duyarlı olacaktır.

Bu, bu yaş grubunda yılda yaklaşık 1,8 milyon kişi anlamına gelir; evrensel doğum dozu aşılaması altında ise 250.000’in altında. “Bu, cinsel ilişki, uyuşturucu kullanımı vb. yoluyla HBV bulaşma riski taşıyan bir nüfustur — genç yetişkinler arasında daha yaygın davranışlar,” Terrault söyledi.

“Enfeksiyona karşı korumadan elini çeken bir fırsat”

Bulguların dayanıklılığını test etmek için Mohareb’nin ekibi, en belirsiz girdileri geniş aralıklarda değiştirerek modeli 1.000 kez çalıştırdı. Her simülasyonda, doğum dozu stratejisi, diğer iki seçeneğe göre daha az kronik enfeksiyonla sonuçlandı.

Bu sonuçlar “dayanıklı” görünüyor çünkü “modelin sayılarını nasıl değiştirir değiştirmeyelim aynı sonuçlara ulaşıyoruz,” Mohareb belirtti tabi ki “değişimin belirli büyüklüğü, ne kadar kişinin aşıyı ertelediğine bağlıdır,” dedi.

Yeni çalışma, HBV enfeksiyonlarındaki artıştan kaynaklanacak ek karaciğer hastalığı veya kanser vakalarının sayısını özellikle göstermiyor. Ancak Terrault, karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanseri risklerinin “enfeksiyona karşı korumadan elini çeken fırsat nedeniyle artması beklendiğini” söyledi.

• Virüsler kansere yol açabilir mi?
• ABD hükümeti çocuk aşı takviminde eşsiz bir hamleyle köklü değişiklik yaptı
• Yeni kan testi, karaciğer sirozunu kansere yol açmadan önce tespit etmeyi hedefliyor

Mohareb, paylaşımlı karar verme ilkesinin karşısındaki olmadığını vurguladı. “Kararlar her zaman birlikte alınmalı,” dedi. “Ancak kamu sağlığı kurumlarımıza, ‘kararı hasta ile birlikte siz almalısınız’ demekten çok, ülke olarak daha sağlıklı olmamızı sağlayacak politikanın ne olması gerektiğini söylemelerine güveniriz.”

ABD’de çocukluk çağı HBV enfeksiyonları 1985’te yılda 25.000’i aşan vakalardan 2024’te 100’ün altına düşen bildirilen vakalara geriledi. Bu keskin düşüş, hamilelik sırasında HBV taraması, HBV pozitif annelerden dünyaya gelen bebeklerde antikor tedavisi ve doğum dozu aşılamanın evrenselleştirilmesiyle ilişkilendiriliyor.

“Kesinlikle evrensel doz aşılama önerisini izlemeseydik, yaşamın erken dönemlerinde çok daha fazla hep B enfeksiyonu olurdu,” Alaska Native Medical Center’daki Karaciğer Hastalıkları ve Hepatit Programı Direktörü ve hepatoloji uzmanı Dr. Brian McMahon, Live Science’a bir e-posta ile söyledi.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsieme yön verilmesi amaçlanmamıştır.

Mohareb, A. M., Ganapathi, L., Dugdale, C. M., Rajbhandari, R., Ciaranello, A., Neilan, A. M., Jhaveri, R., Kim, A. Y., & Hyle, E. P. (2026). Projected effect of 2026 federal changes to the childhood immunization schedule on chronic hepatitis B virus infections in the United States. Annals of Internal Medicine. https://doi.org/10.7326/annals-26-02135