Astronomlar, gökyüzü gözlemcilerinin yarın gece (27-28 Ağustos) hem ay tutulmasını izleyebileceğini, hem de eş zamanlı olarak kuzey ışıklarının parıltısını deneyimleyebileceği bir durumun ortaya çıkabileceğini bildiriyor.
Ay, yarın gece Dünya’nın gölgesine girecek ve bu da Ay yüzeyinin %96’sını ürkütücü bir kırmızı parıltıyla kaplayacak. Aynı zamanda, Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), 27 Ağustos Perşembe günü saat 21:03’te (1303 GMT) – tutulmanın başlamasından 20 dakika önce – bir geomanyetik fırtına uyarısı yayınladı. Bu durum, New York’tan Idaho’ya kadar birçok eyalette kuzey ışıklarının ortaya çıkmasına neden olabilir.
Ancak, daha kuzeydeki gökyüzü gözlemcilerinin hem bu muhteşem manzarayı, hem de kuzey ışıklarını birlikte görme olasılığı daha yüksek.
Uzmanlar, “Ay ve kuzey ışıklarının aynı anda gökyüzünde görünmesi pek olası olmasa da, Kanada ve Alaska’daki gözlemcilerin bunları birlikte görme şansı daha yüksek. Ne kadar batıdaysanız, Ay tutulmasının en derin olduğu sırada Doğu’da o kadar alçak olacak ve bu da ayın kuzey ışıklarının en parlak bölgesinin üzerinde yer alma olasılığını artıracak” şeklinde açıklamalarda bulundular.
Kuzey Işıkları (Aurora Borealis), güneş rüzgarından kaynaklanan, elektrik yüklü parçacıkların oluşturduğu bir atmosferik olaydır. Bu parçacıkların çoğu, Dünya’yı çevreleyen geomanyetik kalkan tarafından engellenir, ancak bazıları atmosfere girerek kutuplara yönlendirilir. Orada, atmosferdeki atom ve moleküllerle çarpışarak onları ısıtır ve parlatır, böylece büyüleyici bir ışık gösterisi ortaya çıkar.
Bu ışıkların yoğunluğu, Güneş’ten gelen rüzgarın gücüne bağlıdır. 25 Ağustos’ta (dün), Güneş’in üzerinde bulunan aktif bir güneş lekeden güçlü bir güneş patlaması meydana geldi. Bu durum, elektrik yüklü gazdan oluşan büyük bir güneş plazma bulutunun oluşmasına neden oldu.
Bu bulutun Dünya’ya ulaşması bekleniyor ve NOAA, 27-28 Ağustos tarihleri arasında orta düzeyde (G1 ve G2) geomanyetik fırtına koşulları beklendiğini duyurdu. Ay tutulması ise 28 Ağustos Cuma günü saat 21:23’te başlayacak, gece yarısından hemen sonra zirve yapacak ve sabah saat 03:00 civarında sona erecek.
Ay tamamen Dünya’nın gölgesine girmeyeceğinden, geleneksel anlamda “kanlı ay” olarak adlandırılması mümkün değil. Ancak bu durum, 31 Aralık 2028’de gerçekleşecek bir sonraki tam güneş tutulmasına kadar, özellikle olağandışı görüntüleme koşulları sağlayabilir.
Uzmanlar, “Genellikle dolunay, gökyüzünü aydınlatarak kuzey ışıklarını engeller, ancak Dünya’nın gölgesinde olduğunda, gökyüzü daha karanlık olacak ve bu da kuzey ışıklarını görme olasılığını artıracak” şeklinde açıklamalarda bulundular.
Kuzey ışıklarının yeşil tonları ile Ay yüzeyinin bakır rengi arasındaki kontrast, görsel olarak etkileyici bir görüntü oluşturacaktır. Ancak ufukta geomanyetik fırtınaların olmasıyla birlikte, bazı gözlemciler daha nadir bir manzara yakalayabilir.
Uzmanlar, “Eğer ufukta kuzey ışıkları oluşuyorsa, hatta yüksek irtifadaki kırmızı auroraları, aynı anda kızarmış bir Ay ile birlikte görme şansınız olabilir” şeklinde eklemelerde bulundular.
Kuzey ışıklarının renkleri, Dünya atmosferindeki farklı gazların (öncelikle azot ve oksijen) ve bu gazların atmosferdeki konumlarına bağlıdır. Örneğin, daha düşük irtifalarda oksijen genellikle yeşil olarak parlar. Ancak daha yoğun geomanyetik fırtınalar sırasında, bir aurora yüksek irtifaya ulaşarak atmosferdeki oksijen parçacıklarıyla etkileşime girebilir. Bu irtifalarda (yaklaşık 200 kilometre), oksijen kırmızı olarak parlar.
Ay ise, Dünya atmosferinin ışığı bükmesi ve emmesi nedeniyle bakır renginde görünür. Güneş ışığının farklı renkleri vardır ve bu spektrumun mavi ve sarı kısımları atmosfer tarafından emilirken, kırmızı ışık bükülerek Ay’a yönlendirilir ve gezegenimizi kızarmış bir ışın gibi aydınlatır.
Kaynak: Live Science Health
