Sevgili arasında dokunma konusundaki uyum, kamuya açık duygulardan daha çok ilişki kalitesini belirliyor

Türkiye’deki ilişkilerde fiziksel temasın önemi üzerine yapılan yeni bir çalışma, romantik çiftlerin dokunmaya karşı rahatlık düzeylerinin birbirine benzer olması ilişkinin sağlığını olumlu yönde etkilediğini ortaya koydu. Özellikle kapalı alanlarda paylaşılan dokunmanın, açık ortamlardaki duygusal ifadelerden daha belirleyici olduğu görüldü. Çalışma, kişilerin kendi rahatlık düzeyleriyle eşlerinin rahatlık düzeyi arasındaki uyumun ilişki tatminini nasıl etkilediğini ve bu ilişkinin kamuya açık ya da özel alanlarda nasıl değiştiğini inceliyor.

Fiziksel temasın romantik ilişkilerdeki fizyolojik ve psikolojik faydaları uzun süredir biliniyor. El ele tutuşmak, sarılmak ve öpmek stres düzeyini düşürüyor, bağışıklık sisteminin işlevine destek oluyor ve güvenlik hissini artırıyor. Dokunsal duygusal ifadenin kalp-damar sağlığını iyileştirdiği ve sosyal bağlanmada önemli rol oynayan oksitosin hormonunun salınımını artırdığı biliniyor.

Dokunma Açlığı İlişki Memnuniyetsizliğiyle Birlikte Görülüyor

Bir kişi, sahip olduğundan daha fazla duygusal ifade ve dokunma arzusunda olduğunda, psikologların “dokunma açlığı” olarak adlandırdığı bir durum yaşayabiliyor. Bu durum sık sık ilişki memnuniyetsizliğiyle ve eşten uzaklık hissiyle bağlantılı bulunuyor. Karşılanmayan dokunma arzuğu aynı zamanda gerginliğe ve iletişimin kısıtlanmasına da yol açıyor.

Bu bağlamda psikoloji araştırmacıları Sabrina Sgambati, Diane Holmberg ve Karen L. Blair, dokunmaya karşı rahatlık düzeyindeki farklılıkların bir çiftin genel mutluluğuyla nasıl ilişkilenebileceğini anlamak istedi. Araştırmacılar, ortalama rahatlık düzeylerinin yanı sıra eşler arasındaki farkların da ilişki kalitesini öngörüp öngöremeyeceğini inceledi. Ortak bir gerçeklik hissining ilişkinin sürekli müzakere ihtiyacını azalttığı ve böylece çatışmaları hafiflettiği vurgulandı.

Kamuya Açık ve Özel Alanların Farklı Etkileri

Araştırmacılar, bu dinamiklerin mekana göre değişip değişmediğini de değerlendirdi. Kamuya açık alanlar, evin özel alanında bulunmayan sosyal baskılar getiriyor. Bazı kişiler dokunmayı yalnızca özel ortamlarda rahat bulurken, aile, arkadaş ya da yabancıların yanında bunu yapmaktan çekinebiliyor.

Bu bağlamsal fark, aynı cinsiyetli çiftler için özellikle önem taşıyor. Marjinalleştirme deneyimi sık sık kamuya açık duygusal ifadeler konusunda artmış bir duyarlılık yaratıyor. Aynı cinsiyetli ortaklar, güvenliklerini gözetmek için çevrelerini izlemeye daha fazla bilişsel emek harcayabiliyor ve böylece kamuya açık dokunmanın ilişki memnuniyetiyle ilişkisi değişebiliyor.

Araştırma Nasıl Yürütüldü

Soruları yanıtlamak için araştırmacılar önce romantik ilişkide olan 1.832 kişinin anket verilerini analiz etti. Katılımcılar kendi dokunmaya rahatlık düzeylerini ve eşlerinin ne kadar rahat olduğunu düşündüklerini derecelendirdi. Bu sorular iki kez yanıtlandı; biri özel alanları, diğeri ise kamuya açık ortamları düşünerek.

Araştırmacılar her çift için ortalama algılanan rahatlık puanını ve katılımcının rahatluk düzeyiyle eşinin tahmini rahatlık düzeyi arasındaki boşluğu temsil eden bir puan hesapladı. Ardından bu dokunma puanlarını katılımcıların kendi kendilerini değerlendirdiği ilişki kalitesiyle karşılaştırdı. Bu kalite ölçütü güven, yakınlık, tutku ve genel memnuniyet gibi unsurları içeriyordu.

Kamuya Açık Alanlardan Çok Özel Alanlar Belirleyici

Dokunmaya karşı daha yüksek ortalama rahatlık düzenli olarak daha iyi ilişki sağlığını öngörüyordu. Bu olumlu ilişki hem kamuya açık hem de özel alanlarda geçerliydi. Her iki ortak da dokunma konusunda oldukça rahat bulunduğunda ilişkinin daha güçlü olduğu görüldü.

Eşler arasındaki farklara bakıldığında, araştırmacılar rahatlık düzeyindeki büyük algılanan boşlukların daha düşük ilişki sağlığıyla bağlantılı olduğunu buldu. Ortaklardan biri dokunma konusunda çok rahatken, diğerinin rahatsız olduğunu düşündüğünde ilişki memnuniyetinin daha düşük olduğu görüldü. Bu olumsuz ilişki, ortalama rahatlık düzeyleri dikkate alındığında özellikle kamuya açık ortamlarda belirgindi.

Mekan, bu ilişkilerin gücünde merkez bir rol oynadı. Özel alanda dokunmayı paylaşma konusunda yüksek derecede rahat olmak, ilişki kalitesiyle kamuya açık alanlarda rahat olmaktan daha yakın bağlantılıydı. Araştırmacılar, çiftler kamuya açık duygusal ifadenin eksikliğini özel alarda bağlanarak telafi edebildikleri sürece ilişkinin nispeten iyi ilerlediğini belirtti. Kamuya açık rahatsızlık kolayca kişisel nezaket ya da kültürel normlara atfedilebilir; bu da aşkın eksikliği olarak görülmez.

Aynı ve Karşı Cinsiyetli Çiftlerde Benzer Desenler

Karşı cinsiyetli ve aynı cinsiyetli ilişkiler karşılaştırıldığında, genel desenler büyük ölçüde benziyordu. Her iki grup için de yüksek rahatlık düzeyleri ve küçük farklar genellikle daha iyi ilişki kalitesiyle örtüşüyordu. Dokunmanın mutlulukla nasıl ilişkilendiğine dair temel mekanizmalar, ortakların cinsiyetine göre belirgin biçimde değişmedi.

Bazı spesifik farklılıklar ortaya çıktı. Aynı cinsiyetli ilişkide olanlar, kamuya açık duygusal ifadeneki ortalama rahatlık düzeylerinin daha düşük olduğunu bildirdi. Ayrıca kamuya açık ortamlarda kendileriyle ortakları arasındaki boşluğu daha büyük algıladı. Araştırmacılar bu farkı, aynı cinsiyetli çiftlerin sık sık yaşamak zorunda kaldığı sosyal damga ve güvenlik endişelerine bağladı.

Ayrıca aynı cinsiyetli ilişkide olanlar, özel alardaki ortalama rahatlık düzeyleri düşük olsa bile karşı cinsiyetli çiftlere göre biraz daha yüksek ilişki kalitesi gösterebildi. Araştırmacılar, güvenlik nedeniyle düzenli olarak kamuya açık duygusal ifadeyi kısıtlayan aynı cinsiyetli çiftlerin, aşkı ifade etmek için fiziksel olmayan alternatif yollar geliştirmiş olabileceğini öne sürdü. Bu iletişim stratejileri özel alana taşınarak dokunsal ifadenin genel memnuniyetteki önemini biraz azaltabiliyor.

İkinçil Veri Setinde Gerçek Benzerilikler İncelendi

Araştırmacılar ardından, iki ortağın kendi kendilerini değerlendirdiği puanları doğrudan karşılaştırmayı sağlayan 86 çiftten oluşan ikinci bir veri setini analiz etti. Bu eşli (dyadic) analiz, bir ortağın varsayımına dayanmak yerine rahatlıktaki gerçek benzerilik ve farklılıkları değerlendirdi.

Bu ikincil analizin sonuçları ilk bulguları büyük ölçüde yansıttı. Özel alandaki fiziksel dokunmaya karşı yüksek gerçek ortalama rahatlık bir kez daha iyi ilişki sağlığını öngörüyordu. Özel alardaki uyum, mutlu bir çiftin güçlü göstergesi olarak kaldı.

Kamuya açık rahatlıktaki gerçek farklılıklar ilişki kalitesiyle ilişkili değildi. Kamuya açık ortalama rahatlık da analize diğer değişkenler dahil edildiğinde iyi ilişki kalitesini öngöremedi. Başka bir deisle, ortağın kamuya dokunma konusundaki gerçek duyguları, onun ne hissettiğini düşündüğü şeyden daha az önem taşıyordu.

Bu ayrışma, bir kişinin eşinin rahatlığına dair algısının, ilişkinin memnuniyetine, eşinin kendi kendini değerlendirdiği gerçek rahatlık düzeyinden daha çok etkisi olabileceğini gösteriyor. Kamuya açık dokunmaya biraz daha az rahat olan bir ortak, eşini memnun etmek için bunu yine de yapabilir. Bu uyum sağlığı koruyan bir uyum algısı yaratıyor.

Sınırlılıklar ve Gelecek Araştırmalar

Araştırma gözlemsel anket verilerine dayandığından, sonuçlar tek yönlü bir etkileşim yolu kuramıyor. Fiziksel dokunmaya karşılıklı rahatlık ilişki kalitesini iyileştirebilir; ancak mutlu ve güvenli bir ilişkide olmak da çiftin fiziksel dokunma konusundaki rahatlığını artırmaya eşit derecede yol açabilir. İki faktörün zamanla birbirini sürekli olarak peşterlediği düşünülüyor.

Ortaklardaki gerçek farklılıklara dayalı analiz, 86 çiftlik bir örneklemeye dayanıyordu ve bu küçük etkileri tespit edecek istatistiksel güce sahip olmayabilir. Gerçek farklılıklar ilişki kalitesini etkiliyorsa, ilişkiler bu boyuttaki bir veri setinde görünmeyecek kadar zayıf olabilir. Çiftin her iki üyesini de kapsayan daha büyük çalışmalar, algılanan değil gerçek farklılıkların nasıl işlediğine dair daha kesin içgörüler sağlayabilir.

Mevcut analiz, cinsiyet açıdan çeşitli ilişkilerdeki bireyleri, bu demografik kategorideki düşük katılımcı sayısı nedeniyle hariç tuttu. Daha büyük ve daha çeşitli nüfuslarla yapılacak geleceği araştırmalar, cinsiyet ifadesi ve akışkanlığının dokunma konusundaki rahatlığı nasıl etkilediğini inceleyebilir. Bu araştırma çizgisi, bağlama göre farklı algılanan çiftlere yönelik değişen sosyal yargıların nasıl etkilendiğini aydınlatabilir.

Araştırma, “In Sync? Assessing Partners’ Similarities in Comfort With Physical Affection–Sharing as a Predictor of Relationship Well-Being” başlıklı makalede yayımlandı. Makalenin yazarları Sabrina Sgambati, Diane Holmberg ve Karen L. Blair’dir.