Eylül 2026 Gastroenteroliği Şekillendiren Beş Önemli Gelişme

Eylül 2026’da dünya gastroenteroloji camiası, ülseratif kolit tedavisinde yeni nesil IL-23 engelleyicisi SPY003’ün ilk kez umut verici klinik sonuçlar ortaya çıkarmasından, bağırsak mantarlarının hastalık aktivitesiyle doğrudan ilişkisine ve kronik pankreatitte eksokrin pankreas yetmezliğinin (EPI) yaygınlığına dair kapsamlı verilere odaklandı. 8 Eylül’den itibaren duyurulan çalışmalar, ilaç gelişiminden mikrobiyota kaynaklı tedavi yaklaşımlarına kadar geniş bir yelpaze sunarak hastalığın yönetimine yeni perspektifler getirdi.

Bu aylık derlemede öne çıkan beş konu; SPY003’ün 2. faz deneyindeki başarısı, IBD hastalarında mantar aşırı büyümesinin tedavi edilebilir bir kaynak olması, kapsamlı hastalık kontrolünün tanımı, kronik pankreatitte EPI oranının belirlenmesi ve Clostridioides difficile’in antibiyotiğe direncini açıklayan gen modülü oluşturuyor.

SPY003, Ülseratif Kolit 2. Faz Deneyinde Birincil Sonuç Noktasına Ulaştı

Spyre Therapeutics, 8 Eylül 2026 tarihinde SPY003’ün SKYLINE-UC platform deneyinin 2. fazının A bölümünde birincili sonuç noktasına ulaşıldığını duyurdu. Uzun yarı ömürlü IL-23 anticesi olarak bilinen SPY003, açık etiketli monoterapi alan 44 hastanın değerlendirmesinde hafta 12’de Robarts Histopathology Index skorlarının temel değerden 10.0 puan azaldığını kaydetti. Klinik remisyon yüzde 20, endoskopik iyileşme ise yüzde 30 düzeyinde gerçekleşti.

Birincili sonuç noktasına ulaşilan deneyin B bölümünde kombinasyon kolları da yer alıyor ve buradan alınacak ilk verilerin 2027 yılında açıklanması bekleniyor. Deneyin açık etiketli kısmında elde edilen bu sonuçlar, ilacın ilerleyen faz değerlendirmeleri için umut verici bir temel oluşturuyor.

Mantar Tedavisi IBD Hastalarında Hastalık Aktivitesini Azalttı

Weill Cornell Medicine’den İliyan D. Iliev’ün liderliğini yaptığı çalışma, ağızda mantar aşırı büyümesi (candidiazis) bulunan 53 IBD hastasını değerlendirdi. Çalışmada, flukonazol içeren sistematik tedavinin hem ülseratif kolit hem de Crohn hastalığında 8 haftalık süreçte hastalik aktivitesini azaltmasıyla ilişkilendirilmesi, nistatin gıdasının ise benzer bir etkinin gözlenmemesi dikkat çikti.

Bu bulgu, sağlıklı bağırsak florasında doğal olarak bulunan mantarlarla, aşırı büyüme gösteren ve hastalığı tetikleyen formasyonlar arasındaki ince çizgiye dikkat çekiyor. Kısa süreli ve hedefe yönelik antifungal tedavinin uzun süreli kullanımdan daha pratik olabileceğini öne sürüyoruz; ancak sonuçların kesinleştirilmesi için kontrollü deneylere kesinlikle ihtiyaç var.

İliyan D. Iliev, PhD — Weill Cornell Medicine

Iliev’in açıklaması, mantar aşırı büyümesinin tedavi edilebilir bir hastalık kaynağı olması durumunda IBD yönetiminde yeni bir yaklaşım kapısı açabileceğine işaret ediyor.

Kapsamlı Hastalık Kontrolü, Belirti Rahatlamasından Öteye Geçiyor

Chicago Üniversitesi IBD Merkezi Müdürü David T. Rubin, kapsamlı hastalik kontrolünü; simptomatik remisyon, iltihaplanma belirleyicilerinin normale dönmesi ve fonksiyonel remisyonu bir araya getiren bir tedavi hedefi olarak tanımladı.

Kapsamlı hastalık kontrolü, yalnızca belirtilerin azalması veya bağırsak iltihaplanmasının ortadan kalkmasıyla sınırlı değil; hastanın genel işlevselliğini ve yaşam kalitesini de kapsıyor. Hastalar kendilerini iyi hissetseler bile, bağırsakta aktif iltihaplanma devam ediyor olabilir.

David T. Rubin, MD — Chicago Üniversitesi IBD Merkezi

Rubin’in vurguladığı gibi, ekstraintinal faktörler olan ekleme ağrıları, depresyon ve cinsel sağlık gibi konular da IBD bakımının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmeli.