Cacahuete Alerjisinin Anahtarları ve Tedavisindeki Son Gelişmeler

Fındık ve kuruyemişler, yüksek besin değeri ve sağlıklı yağlar, proteinler, lifler ile iz elementlerle öne çıkar. Ayrıca nispeten ulaşılabilir fiyatları, gıda sektöründeki kullanımını teşvik etmiş ve tüketimin yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır.

Ancak yine de hem çocuklarda hem de yetişkinlerde besin alerjilerinin önemli ve artan bir nedeni oluştururlar. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1997 ile 2008 yılları arasında çocuklardaki görülme sıklığı üç katına çıkmış, %0,4’ten %1,4’e yükselmiştir. Aşağıda, bu kadar yaygın olan bu aleri türünün, özellikle fındığa yönelik aşırı tepkilerin ne gibi özellikler taşıdığını inceleyeceğiz.

Anormal bir reaksiyon

Öncelikle, alerjinin vücutların, tolere etmesi gereken ancak zararlı olarak algıladıkları dış proteinlere maruz kaldığında gösterdiği anormal bir inflamatuar reaksiyon olduğunu hatırlamalıyız. Klinik belirtileri, besinden en azından eser miktarlarda bile olsa ciddi düzeyde olabilir.

İspanya’da yürütülen bir çalışma, çocukların %51’inin ilk belirtilerini altı yaşını doldurmadan önce yaşadığını ortaya koymuştur. Besin alerjisinin ilk belirtileriyle ilişkili başlıca kuruyemişler yaşa göre değişir: altı yaş altı çocuklarda fındık (%34,9) ve ceviz (%32,2) neredeyse eşit oranlarda baskınken, onu kaju (%12,5) izler; altı yaş üstü çocuklarda ise ceviz (%43) fındığa (%18,7) açık ara üstünlük sağlar.

Klinik belirtiler genellikle yemeden birkaç dakika sonra, en geç iki saat içinde ortaya çıkar ve ağızda kaşıntı veya ürtiker gibi hafif belirtilerden anafilaksi gibi tablolara kadar değişir. Sonuncusu, hücrelerden kitlesel biçimde medyatörlerin (histamin gibi, inflamatuar yanıtı tetikleyen maddeler) salınması sonucu oluşan, çoklu organları etkileyen ve potansiyel olarak ölümcül olan ciddi bir reaksiyondur.

Aunque es difícil predecir la cantidad de alimento que desencadenará la reacción o la intensidad de los síntomas, parece que padecer asma mal controlada, no recibir el tratamiento adecuado o la presencia de “cofactores” (condicionantes transitorios de la tolerancia como el ejercicio físico, una infección aguda o la toma de ciertos fármacos) pueden facilitar la aparición de reacciones más graves.

Además, a diferencia de otras alergias alimentarias, la hipersensibilidad a estos alimentos tiende a ser persistente. Según la evidencia actual, se estima que la alergia al cacahuete de inicio temprano se resuelve hacia los seis o diez años de vida en el 30 % de los niños. No obstante, hay que aclarar que estos datos tienen su origen en población australiana, y es difícil asegurar su validez en otros entornos.

Una prueba cutánea muy positiva, tener dermatitis atópica temprana grave o presentar alergia a más de dos frutos secos no relacionados se consideran marcadores de cronicidad.

Del diagnóstico al tratamiento

Para diagnosticar la alergia al cacahuete es imprescindible recoger los detalles de las reacciones previas en la historia clínica, y complementar el estudio con la identificación del anticuerpo responsable (inmunoglobulina E específica, IgE) mediante pruebas cutáneas (prick test) o en sangre.

El diagnóstico molecular ofrece mayor precisión al identificar las proteínas que originan los síntomas. Su uso contribuye a afinar el diagnóstico y ayuda a predecir gravedad e interrelaciones con posibles alergias a otros frutos secos, alimentos vegetales o incluso pólenes.

Como último paso, puede realizarse una prueba de provocación oral controlada. Esta supone administrar el alérgeno (el alimento causante) al paciente en cantidades crecientes bajo supervisión médica en un entorno controlado, para confirmar o descartar la alergia y evaluar su evolución.

Fıstık alerjisinin önlenmesi açısından, fıstığın yaşamın ilk aylarında (4 ile 11. ay arasında) beslenmeye dahil edilmesi ve yüksek riskli, ancak zaten alerjisi olmayan hastalarda tüketimin düzenli şekilde sürdürülmesi, alerji gelişme olasılığını belirgin ölçüde azaltır.

Eğer alerji nihayetinde oluşursa, alınan ilk önlem alerjeni titizlikle ortadan kaldırmaktır. Bu da gıda etiketlerinin dikkatlice okunmasını gerektirir ve çoğu zaman çocukların ve bakıcıların yaşam kalitesini düşüren diyet ve sosyal kısıtlamalarla sonuçlanır.

Doluğunlukla takip ve uzman desteği, kesin tanı koymak ve kazara oluşan tepkilerin erken tanınması ile tedavisinden eğitim almak için gereklidir. Gıda tüketimi sonrası hafif bir reaksiyon gelişirse antihistaminik verilmeli; orta veya şiddetli vakalarda ise adrenalini kullanmak zorunludur. Adrenalin enjektörlerini yalnızca hastaların yüzde 25 ile 30’u gerektiğinde kullandığını göz önünde bulunduranak, hem hastaların hem de ailelerinin eğitimi kritik bir rol oynar.

Umut verici tedaviler

Son yıllarda yaşanan terapötik gelişmeler, sözel immunoterapiyi fıstık alerjisinde gerçek bir tedavi alternatifi haline getirdi. Bu yöntem, günümüzde yalnızca seçilen vakalarda uygulanabilir ve hastanın bağışıklık toleransını spesifik olarak uyarmak için onu minimum ve giderek artan ölçüde kuru yemiş dozlarına maruz bırakmayı içerir.

Sözel yolun yanı sıra, dil altı, epikutan (cilt üzerinde patch’ler) ve altı deri altı yoluyla uygulanan tedaviler umut verici sonuçlarla araştırılmaktadır. Ayrıca, IgE’ye bağlı iltihabi zinciri engelleyen monoklonal anticisim olan omalizumabın tek başına veya immunoterapinin destekleyicisi olarak kullanımı, tedavi edilen çocukların çoğunda fıstık toleransını kolaylaştırır.

Karar süreci, alergist ile hastanın ve/veya ailesinin arasında, hastanın klinik gerçekliği ve tercihleri doğrultusunda uyum sağlanarak oluşturulan bir uzlaşı gerektirir. Bu amaçla, hasta dernekleri tarafından sunulan doğru ve doğrulanmış bilgiler, hastaya yönelik bir bakış açısı taşıyan ve ek bilgi sağlayan değerli bir kaynak niteliği taşır. İspanya’da, Gıda ve Lateks Alerjisi Olan kişiler Derneği (AEPNAA), gıda alerjisi olan kişilerin kapsamlı desteğini ve temsilini önderlik eder.

• pediatría

Yazarlar

1. Alerji alanında yardımcı uzman, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS); Servicio Madrileño de Salud

2. Çalışma Koordinatörü / Çalışma Hemşiresi, Servicio Madrileño de Salud

3. Alerjoloji alanında uzman doktor, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS)

4. Alerjoloji alanında uzman doktor, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS), Servicio Madrileño de Salud

Alerji alanında uzman yardımcı, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS); Servicio Madrileño de Salud

Çalışma Koordinatörü / Çalışma Hemşiresi, Servicio Madrileño de Salud

Alerjoloji alanında uzman doktor, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS)

Alerjoloji alanında uzman doktor, Fundación para la Investigación Biomédica del Hospital Infantil Universitario Niño Jesús (FIBHNJS), Servicio Madrileño de Salud

Tutarsızlık beyanı

Pablo Rodríguez del Río, Instituto de Salud Carlos III, DBV, FAES, Novartis’ten araştırma fonları almaktadır

Itziar Eusebio Cartagena, Carlos III araştırma enstitüsünden (ISCII) fonlar almaktadır

Cristina Peñalver Cabello ve Marta Sanuy Garabatos, bu makaleden yararlanacak herhangi bir şirket veya kuruluş için çalışmamakta, danışmanlık yapmamakta, hisse sahip olmamakta veya bu kuruluşlardan finansman almamakta; akademik atamaları dışında herhangi bir çıkar çatışası açıklamamaktadır.

Ortaklar