GLP-1 Receptor Agonistleri obezite ve kronik böbrek hastalığı olan hastalarda böbrek yetmezliği riskini düşürüyor

Kronik böbrek hastalığı (KBH) ve obeziteye sahip ancak diyabeti olmayan yetişkinlerde, glukagon-peptid-1 reseptör agonisti (GLP-1 RA) tedavisi alındığında 5 yıllık son evre böbrek sonuçları riskinin daha düşük olduğu, Colorado, Denver’da düzenlenen Amerika Nefroloji Derneği’nin Kidney Week 2026 etkinliğinde sunulacak geriye dönük gerçek dünya çalışmalarına göre bildirildi. GLP-1 RA’ların şimdi obezite yönetiminde yaygın olarak kullanılmasıyla, bulgular obezite için yazılan bir reçetenin farmasisistlerin göz önünde bulundurması gereken böbrek ve kardiyovasküler sonuçlarla ilişkili olabileceğini gösteriyor; ancak gözlemsel tasarım nedensellik kuramıyor.1

Çalışmayı danışmanı Valeriu Cebotaru, MD ile birlikte yürüten Maryland Tıp Merkezi Nefroloji asistanı Nadim Ojaimi, MD, Pharmacy Times‘e yaptığı yorumda “bulgular ilişki, nedensel sonuçlar değil” dedi.

Her Grup İçin Neredeyse 35.000 Eşleştirilmiş Hastası

Araştırmacılar, 112 sağlık kuruluşundan elektronik tıbbi kayıtlar verilerini içeren TriNetX Araştırma Ağını kullanarak diyabeti olmayan KBH ve obeziteye sahip 18 yaş ve üst yetişkinleri belirledi. Maruz kalan kohort, semaglutide (Ozempic, Wegovy; Novo Nordisk), dulaglutide (Trulicity; Eli Lilly), liraglutide (Victoza, Saxenda; Novo Nordisk), tirzepatide (Zepbound, Mounjaro; Eli Lilly), lixisenatide (Adlyxin, Lyxumia; Sanofi) veya exenatide (Byetta; AstraZeneca) ile tedavi edilen hastalardan oluşuyordu. Kontrol grubu ise diyabeti olmayan ve GLP-1 RA maruziyeti bulunmayan, ambulatuvar görüşmesi olan KBH ve aşırı kilolu/obez yetişkinlerden oluşuyordu.1

Yaklaşık puan eşleştirmesi; demografik özellikler, kalp yetmezliği, hiperlipidemi ve temel ilaç kullanımı (angiyotensin-dönüştürücü enzim inhibitörleri ve angiyotensin II reseptör blokörleri dahil) açısından dikkate alındığında, her kohortta 34.980 hastaya ulaşıldı. Birincil sonuç, son evre böbrek hastalığı, diyaliz veya böbrek naklini içeren bileşik bir sonuçtu.1

Beş yıllık takipte birincil bileşik sonuç, GLP-1 RA ile tedavi edilen hastaların yaklaşık %3,3’ünde kontrollerin %6,0’ında görüldü (OR, 0,513; %95 IG, 0,477-0,551; P < ,001). Ölüm oranları sırasıyla %1,6 ile %5,8 (OR, 0,251; %95 IG, 0,229-0,276) iken, kalp yetmezliğinin kötüleşmesi %15,5 ile %19,1’de gelişti (OR, 0,744; %95 IG, 0,718-0,772). Her iki ikincil sonuç da P < ,001 düzeyinde anlamlı bulundu.1

Ojaimi, ölüm ve böbrek yetmezliği arasındaki ilişkilerin dikkatle yorumlanması gerektiğini belirtti. “Bunların ikisi de SELECT (NCT03574597) ve FLOW (NCT03819153; yaklaşık %20) çalışmalarına göre çok daha büyük, bu nedenle gerçek etki boyutu yerine bir sinyal olarak okunmaları daha doğru,” dedi.

Kalp yetmezliği bulgusunun daha güvenilir olduğunu vurguladı. “Bu daha mütevazı etki, obeziteye bağlı kalp yetmezliği çalışmalarında gösterilenlere daha yakın, örneğin tirzepatitle SELECT (NCT03574597) ve SUMMIT (NCT04847557) çalışmalarında olduğu gibi; bu da onu ölüm tahmininden daha makul kılıyor.”

Deney Verileriyle Tutarlı, Ancak Ana Detaylar Eksik

Obez veya fazla kilolu olup diyabeti olmayan, yerleşik kardiyovasküler hastalığı olan hastaların katıldığı SELECT deneyinin önceden tanımlanmış bir analizinde, haftada bir kez uygulanan 2,4 mg semaglutid, placebo’ya kıyasla bileşik böbrek sonucunun oluşumunu azalttı (%1,8 ile %2,2; OR, 0,78; %95 IG, 0,63-0,96; P = ,02).2

Tip 2 diyabet ve CKD’li hastalarda FLOW deneyi, haftada bir kez uygulanan 1,0 mg semaglutidin, placebo’ya kıyasla büyük böbrek hastalığı olaylarının riskini %24 azalttığını buldu (OR, 0,76; %95 IG, 0,66-0,88).3

Özet; CKD evresini, bazal tahmini glomerüler filtrasyon hızını (eGFR), albuminuriyi, hastaların hangi ajanları veya dozları aldığını ya da tedavinin ne kadar sürdüğünü bildirmiyor.1

“Büyük etkilerin olası katkıda bulunanları arasında sağlıklı-kullanıcı yanlılığı ve kırılganlık ile bakıma erişimden kaynaklanan karışıklık yer alıyor,” dedi Ojaimi. “Ayrıca CKD evresi, eGFR, albuminüri veya SGLT2 inhibitörü kullanımı açısından eşleştirme yapmadık.” Elektronik sağlık kayıtları verilerinin de kendi sınırları olduğunu, değişken kodlama ve ağ dışındaki kayıpları kaçırabileceğini ve ekibin kilo değişimini değerlendiremediklerini ekledi.

Eczacilerin Takip Etmesi Gerekenler

“Diyabetik olmayan CKD’de GLP-1 RA’lar kilo veya kardiovasküler risk tedavisi için kullanılır ve henüz kanıtlanmış bir böbrek tedavisi değillerdir,” dedi Ojaimi. “Renal doz ayarlaması gerekmez, ancak exenatid 30’un altında bir eGFR’de kaçınılmalıdır.”

İlaç etkileşimleri ve hacim durumu da önemlidir. “[Gastointestinal] kayıpların diuretikler, RAAS blokerleri, SGLT2 inhibitörleri veya steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlarla birleşmesi AKI riskini artırır, bu nedenle yavaş titrasyon yapın ve hasta günleri kurallarını öğretin,” dedi.

İzleme için, CKD ve aşırı kilo veya obezitesi olan ancak tip 2 diyabeti olmayan 101 yetişkini kapsayan SMART çalışmasının (NCT04889183) önceden belirlenmiş bir analizi, 24 haftalık haftalık 2,4 mg semaglutidin kas kütlesi ve yağ kütlesindeki değişimlerin kreatinin- veya sistatin C tabanlı eGFR veya ölçülen GFR değişimleri ile korele olmadığını buldu. Araştırmacılar, bunun yaklaşık %10’luk kilo kayıplarının GFR tahminlerini etkilemediğini gösterdiğini belirtti.4

Ojaimi yine de temkinli bir yaklaşımı önerdi. “Kas kaybı eGFR’yi abartabilir, bu nedenle sistatin C’ye bakın ve protein alımını ile sarkopeniyi izleyin,” dedi.

Geleceğe bakarken, Ojaimi ana çalışmanın, diyabeti olmayan obez ve CKD’li hastalarda RAAS bloklaması ve SGLT2 inhibitörleri eklendiğinde GLP-1 RA’ların sert böbrek sonuçlarını ve ölümü azaltıp azaltmadığını ve herhangi bir faydanın kilo kaybından bağımsız kaldığını test edeceğini söyledi.

1. Ojaimi N, Cebotaru V. Diyabeti olmayan CKD ve obez yetişkinlerde GLP-1 reseptör agonistlerinin (RA’ları) kullanımı ve böbrek ile kardiovasküler sonuçlar: retrospektif gerçek dünya çalışması. Sunulan özet: ASN Kidney Week 2026; 24 Ekim 2026. Özet SA-PO0412.

2. Colhoun HM, Lingvay I, Brown PM, et al. Long-term kidney outcomes of semaglutide in obesity and cardiovascular disease in the SELECT trial.

Nat Med

. 2024;30(7):2058-2066. doi:10.1038/s41591-024-03015-5

3. Perkovic V, Tuttle KR, Rossing P, et al. Effects of semaglutide on chronic kidney disease in patients with type 2 diabetes.

N Engl J Med

. 2024;391(2):109-121. doi:10.1056/NEJMoa2403347

4. Heerspink HJL, Soler M, Beernink JM, et al. Effects of semaglutide on body composition and GFR: a prespecified analysis of the SMART trial.

Clin J Am Soc Nephrol

. 2026;21(7):1149-1158. doi:10.2215/CJN.0000001051