Florida Atlantic Üniversitesi, Wisconsin-Eau Claire Üniversitesi ile işbirliği yaparak ABD’de 2.697 ortaokul ve lise öğrencisi üzerinde yürüttüğü ulusal ölçekteki araştırmayla siber zorbalığın, duygusal, psikolojik ve fiziksel açıdan uzun vadeli zarara yol açan çocuk travmaları kategorisine (ACE) dahil edilmesi gerektiğini ortaya koydu. Çalışma, dijital çağda sosyal medya ve çevrimi etkileşimler nedeniyle yaygınlaşan ve şiddetlenen siber zorbalığın, yalnızca uç biçimlerinin değil, daha az görünür dolaylı biçimlerinin de gençlerde ciddi travmatik belirtiler yaratabileceğini kanıtladı.
Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 30’dan fazlasının küresel ölçekte zorbalıkla karşı karşıya kalması, siber zorbalığın dijital ortamda ne kadar yaygın olduğunu düşündüğünde konuyu özellikle endişe verici kılıyor. Çalışma sonuçları, BMC Public Health dergisinin güncel sayısında yayımlandı ve gençlerin güvenliğini korumaya yönelik farkındalığı artırma potansiyeli taşıyor.
Siber Zorbalığın 18 Farklı Türü Travma Sonrası Belirtilerle İlişkilendirildi
Araştırmacılar, dışlama (bir çevrimi grup sohbetine dahil edilmeme), sahte kimlik kullanımı (başkasının adına sahesepa hesapları açılması) ve takip etme davranışları (mağdurun saldırandan durmasını istemesinden sonra izlenmesi veya gözetlenmesi) dahil olmak üzere 18 farklı siber zorbalık türünün Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSS) belirtileriyle ilişkisini inceledi. Ayrıca yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik durum gibi demografik faktörlerin psikolojik sonuçların şiddetini nasıl etkilediğini analiz ederek hangi genç gruplarının özellikle savunmasız olabileceğini belirledi.
Sonuçlar, siber zorbalığın hem yaygın olduğunu hem de dokuz maddeli geçerli Travma Sonrası Stress klinik ölçeğiyle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu ortaya koydu. Dikkat çeken bulgu, genellikle hafif karşılanan dışlama ve reddedilmenin, fiziksel güvenliğe yönelik açık tehditlerle aynı derecede travmatik etkisi olmasıydı. Aynı şekilde dedikodu veya acımasan çevrimi yorumların konusu olmak, ırk veya din gibi kişisel nitelikler nedeniyle tacize uğramaya benzer bir duygusal yük taşıyordu.
Tüm Zorbalık Türleri Benzer Risk Taşıyor
Araştırma, yalnızca en uç siber zorbalık vakalarının psikolojik zarara yol açtığı yönündeki yaygın varsayımları çürütüyor ve her mağdurun kendine özgü deneyimlerini anlama önemini öne çıkarıyor. Çevrimi kötü muamelenin duygusal etkisi, aldığı biçimden bağımsız olarak genç kişinin güvenlik, kimlik ve iyi olma hissini kişisel faktörler, durumsal bağlam ve yetişkinlerden, kurumlardan ve akranlardan gelen destek düzeyine göre derin şekilde etkileyebiliyor.
Çevrimi tacizin farklı biçimleri arasında dolaylı biçimler en yaygındı. Anketlere katılan öğrencilerin yarısından fazlası acımasan veya inciten yorumların ya da dedikoduların konusu olduğunu, benzer bir oran de grup sohbetleri veya mesajlardan kasıtlı olarak hariç tutulduğunu bildirdi. Dikkat çeken başka bir bulgu ise araştırmaya katılan gençlerin neredeyse 9’u 8’i oranında ( yüzde 87) bu 18 zorbalık türünden en az birine maruz kaldığıydı; bu da dijital saldırganlığın giderek yaygınlaştığını ve gençlerin çevrimi etkileşimlerinde olağanlaşmış halini vurguladı.
“Araştırmamız açıkça gösteriyor ki, bir grup sohbetinden hariç tutulmaktan doğrudan tehditlere kadar her türlü siber zorbalık gençlerde ciddi travmaya yol açabilir. Hiçbir siber zorbalık türünün diğerlerinden daha fazla zarar verdiğini bulmadık; tümü benzer travmatik sonuç riski taşıyor. Bu nedenle belirli davranışları ‘hafif’ olarak görüp küçümsemeye hakkımız yok; dışlanmak ya da dedikoduların konusu olmak, daha açık saldırganlıklar kadar zararlı olabilir.”
Sameer Hinduja, Ph.D., araştırmanın baş yazarı
Hinduja’nın açıklaması, siber zorbalığa yaklaşım biçiminde köklü bir değişimin gerekliliğini de işaret ediyor. Uzmanlara göre zorbalığın görünür ya da gizli olması ayrımı gözetmeden tüm biçimlerin ciddiye alınması gerekiyor; çünkü gençlerin iyi olma düzeyini tehdit eden sonuçların ciddiyeti göz önünde bulundurulduğunda, en hafif biçimler bile önem taşıyor.
Zorbalığın Miktarı Travma Belirtilerini Belirliyor
Araştırmacılar siber zorbalığın travmayla ilişkisini analiz ettiğinde kızların ve daha genç ergenlerin, erkekler veya daha büyük ergenlere göre daha yüksek travmatik belirtiler yaşama olasılığının olduğunu gördü. Ancak her öğrencinin ne kadar siber zorbalığa maruz kaldığı faktörü hesaba katıldığında bu demografik farklar önemini yitirdi.
“En önemli olan toplam siber zorbalık miktarıydı; bir öğrenci ne kadar sık hedef olursa, o kadar fazla travma belirtisi gösterdi. Aslında siber zorbalık yalnızca baş başına, öğrenciler arasındaki travma düzeyindeki farkların yüzde 32’lik önemli bir bölümünü açıkladı.”
Sameer Hinduja, Ph.D.
Araştırma sonuçları, güçlü aile desteği, yakın arkadaşlıklar ve duygusal dayanıklılık gibi olumsuz etkilere karşı koruyucu işlev görebilecek faktörler üzerine daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı. Araştırmacılar ayrıca bu etkilerin zamanla geçip geçmediği ya yetişkinlik döneminde sürüp sürmediği konusunda da anlaşılmamasının önemine dikkat çekti.
Travma Bilinçli Yaklaşım Gerekiyor
Gencekleri gerçekten korumak için travma bilinçli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirten Hinduja, bu yaklaşımın duygusal ve psikolojik güvenliği önceliklendirmesi, temelleştirme tekniklerini içermesi ve güçlü kriz müdahale planlarını barındırması gerektiğini vurguladı. Bunun için öğretmenlerin, danışmanların ve gençlerle çalışan yetişkinlerin travma belirtilerini tanıyabilmesi, kök nedenlerini anlayabilmesi ve empatiyle, duygusal güvenlik protokolleriyle ile bilimsel olarak kanıtlanmış farkındalık (mindfulness) müdahaleleriyle tepki verebilmesi için eğitim verilmesi gerekiyor.
“Öğrencilerin desteklendiğini ve görüldüğünü hissettiği, hatta hafif biçimler bile gençlerin iyi olma düzeyini tehdit eden potansiyel olarak ciddi sonuçlar taşıdığı için ciddiye alındığı güvenli ortamlar yaratmak da aynı derecede önemli.”
Sameer Hinduja, Ph.D.
Araştırmanın ortak yazarı Wisconsin-Eau Claire Üniversitesi Ceza Adaleti Profesörü ve Cyberbullying Research Center (Siber Zorbalık Araştırma Merkezi) eş direktörü Justin Patchin, Ph.D., sonuçların gençleri korumaya yönelik farkındalığı artırma potansiyeli taşıdığını belirtti.
[…] Çekebilir: Siber Zorbalık Her Şekilde Travmatik Etki Yaratabilir: Gençlerde Travma Sonrası Belirtilere Yol … Kaynak: ScienceDaily […]