Rahat ol, derin bir nefes al önce; çünkü bu konuda en çok yapılan hata kreatinin numarasına tapmak. İnan bana olay o rakamda değil. Kreatinin tek başına hiçbir şeye karar verdirmez, o kadarını söyleyeyim. Çünkü bu değer kas kütlesinden, gün içindeki protein alımından, sogar dehidrasyondan bile etkileniyor. 7 ile 8 arası bir değer ‘diyaliz zamanı’ demek değil, eğer hasta kendini iyi hissediyorsa.
Asıl önemli olan şu 3 şeyi aynı anda takip etmek: 1) eGFR yani böbreğin filtreleme kapasitesi – kreatinden çok daha kritik, 2) elektrolitler özellikle potasyum, 6’nın üzerine çıkarsa ciddi risk, 3) bikarbonat yani kanın asit-baz dengesi. Bunların yanında ‘kırmızı bayrak’ dediğimiz belirtiler var onları da atlamayalım: göğüs ağrısi veya nefes darlığı (perikardit işareti olabilir), aşırı uykuluq/kafa karışıklığı, kontrolsüz şişlik ve idrarın tamamen kesilmesi. Babanda bahsettiğin şişlik ve azalmış idrar çıkışı gerçekten takip edilecek şeyler, ama bunlar tek başına ‘yarın diyaliz’ demek değil.
Benim tavsiyem: Bu değerleri nöbetçi gibi takip edin, haftada bir kontrol. Doktorun istediği elektrolit ve bikarbonat değerlerini de mutlaka ölçtürün, eGFR’yi not edin. Potasyum 6’nın üstüne çıkarsa veya nefes darlığı/perikardit belirtirse o zaman acil durum devreye girer, ona ‘acil diyaliz’ denir. Onun dışında kronik seyirde zamanlama klinik tabloya göre yapılır, laboratuvar kağıt üzerindeki sayıya göre değil. Mutlaka bir nefroloji uzmanına babanın tüm tıp kağıtlarıyla gidin, eksik varsa başka birine de görün. Umarım babanız için en iyisi olur, hayırlı olsun.
"Masa Başı Çalışanlar İçin Kalça Fleksör (Psoas) Esnetmesi: Sürekli oturmak kalça kaslarını kısaltır ve bel ağrısı yapar."
