Timüste CD4+ Yardımcı T Hücrelerinin Kaynağı ve Otoimmün Hastalık İlişkisi

CD4+ T Hücrelerinin Timüste Oluşum Akışı

Kemik iliğindeki plüripotent kök hücrelerden, yani hemositoblast’lardan farklılaşan Pre-T Lenfosit’ler, dolaşım yoluyla timusun korteksine geçer ve burada hızla çoğalırlar. Kortekste membranlarında TCR (T hücre antijen reseptörü) ve CD (Yüzey farklılaşma antijenleri) gibi yüzey reseptör moleküllerini kazanırlar. T lenfosit’ler medullaya gelince CD’ler iki farklı yapı gösterir: CD4+,8- yapısı gösterenler Yardımcı T hücrelerini, CD4-,8+ yapısı gösterenler ise Sitotoksik T hücrelerini şekillendirir. Bu değişim, oluşacak T lenfositlerin görevlerini oldukça değiştirir.

Yardımcı T hücreleri (CD4+) bağışıklık yanıtında ‘aracı’ hücrelerdir. Etkinleştirildiklerinde hızla çoğalıp sitokinler salarlar; bu sitokinler efektör lenfosit fonksiyonunu düzenler veya ‘yardım eder’. Bu hücreler HIV enfeksiyonunun hedeflerinden biri olarak tanınırlar ve CD4+ T hücrelerindeki azalma AIDS’e yol açar. Bazı yardımcı T hücreleri, bir antijen vücuttan çıkarıldığında bağışıklık yanıtını kapatan sitokinler salgılarlar.

Negatif Seleksiyon ve Otoimmün Patoloji Riski

T lenfosit’ler timüste önemli bir özellik daha kazanırlar: kendilerinden olan ile kendilerinden olmayan antijenik moleküllerin ayırt edebilme kabiliyetidir. Aksi halde bu savunma hücreleri organizmadaki mevcut tüm antijenlere saldırırlardı. Kendine ait MHC moleküllerini tanıyan ve onlara karşı reaksiyon gösteren hücreler negatif seleksiyona uğrarlar, çünkü bu durum başarısızlıktır. Seleksiyon sonucu timus korteksindeki birçok immature lenfosit ölür. Zira bu ciddi bir orandır, çünkü söz edilen immature lenfosit oranı yaklaşık %90’dır.

Bu süreçte timusun lenfosti dışındaki hücreleri ve mikro çevre de belirleyicidir. Stromal epitelyal hücrelerin salgılanan peptid yapısındaki maddeler timüste kısa alan etkileşimlerine aracılık eder. Timulin, olgunlaşmamış lenfositler üzerindeki reseptörlere bağlanarak T Lenfosit yüzey moleküllerinin sentezini uyarır. THF (timik humoral faktör) T Lenfosit’lerin klonal yayılması ve farklılaşmasında rol oynar. Timopoetin’in timosit farklılaşmasını hızlandırıcı etkisi vardır. Timozin ise T Lenfosit farklılaşmasını hızlandırır. Timusta bulunan makrofajlar da T Lenfosit olgunlaşması ve klonal proliferasyonda etkili olan bazı sitokinleri salgılar.

Düzenleyici T Hücreleri ve Bağışıklık Homeostazı

Düzenleyici T hücreleri (CD4+CD25+), supresör T hücreleri olarak da bilinir. Bu hücreler bağışıklık sisteminin etkinleşmesini bastırır ve bağışıklık sistemi homeostazını korurlar. Düzenleyici T hücrelerinin uygun biçimde görev yapamamaları durumunda otoimmün hastalıkları oluşabilir.

Timusta olgunlaşan T Lenfosit’ler periferal kana geçer ve dalak, lenf düğümleri, Peyer plakları, tonsiller ve sekonder lenfoid organ görevi gören mukoza ile ilişkili lenfoid dokulara giderek kendilerine ait bölgelere yerleşir. Dalakta beyaz pulpa’nın arterleri saran bölgelerine (periarteriyel lenfatik kılıf), lenf düğümlerinde korteks’in medulla’ya bakan yarımına (parakortikal bölge) ve interfolliküler bölgeye, Peyer plaklarında ise interfolliküler bölgelere ve corona bölgesine yerleşerek burada aylarca hatta yıllarca yaşamlarını sürdürebilirler.

Etkili her bağışıklık yanıtı T hücrelerinin etkinleştirilmesini içerir. T hücreleri özellikle tümör hücrelerine ve vücut hücrelerinin içindeki patojenik organizmalara karşı savunma olan hücre-aracılıklı bağışıklıkta önemlidir. CD4 ve CD8, T lenfositlerinin farklı alt-tiplerinin yüzeyinde bulunan karakteristik antijenlerden gelir.

Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.