WHO küresel kuruluşları “Bilim ve Sağlık için Birlikte” hareketine katılmaya davet etti

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bilim, sağlık ve toplum arasındaki bağı güçlendirmeyi ve kanıta dayalı karar almaya dair güveni peşkilendirmeyi hedefleyen “Together for Science and Health” adlı yeni bir hareket kapsamında kuruluşları harekete katılmaya davet etti.

Taahhüt Bildirisini imzalamak ve katılım formunu doldurmak isteyen kuruluşlar, hareketin ilkelerine ve değerlerine destek olduklarını belirterek üç sütuna nasıl katkı sağlayabileceklerini de ortaya koyacaklar.

DSÖ’ye göre bilim insanlık sağlığını dönüştürdü; antibiyotikler bir zaman ölümcül olan bakteriyel enfeksiyonları tedavi edilebilir kıldı, aşı, beslenme, hijyen ve tıpsal bakım alanındaki ilerlemeler milyonlarca çocuğun hayatta kalmasını ve sağlıklı büyümesini sağladı. Antiretroviral tedaviler milyonlarca HIV‘li kişinin daha uzun ve sağlıklı yaşamasını mümkün kıldı; kanser taraması, önlemi ve yeni tedavi yöntemleri kanserlerin önlenmesine, erken tespitine ve yaşamın uzatılmasına yardımcı oluyor.

DSÖ, bu başarıların bilimsel buluşların eyleme dönüştürülebildiğini gösterdiğini ancak ilerlemenin kendiliğinden sağlanamayacağını vurguladı. İnsanların bilim kanıtına güvenebilmesi, bunun kendi yaşamlarındaki anlamını anlayabilmesi, bilimin yanıtlamaya çalıştığı soruların şekillenmesine katılabilmesi ve bu ilerlemeden adil bir şekilde yararlanma fırsatı bulması gerektiğini belirtti.

Hiçbir kurum bunu tek başına gerçekleştiremez. Araştırmacılar, sağlık uzmanları, politika yapıcılar, topluluklar, fon sağlayıcılar ve vatandaşların bilimsel bilgiyi herkes için daha iyi sağlığa dönüştürmek üzere birlikte çalışması gerekiyor. Hareket; kuruluşları sektörler arasında birleterek etkili yaklaşımları paylaşmayı ve ortak öncelikler etrafında pratik işbirliğini teşvik etmeyi destekleyecek.

“Bilim yalnızca buluş yapmak değildir. İnsanların yaşamlarında fark yaratmak ve herkesin bu ilerlemeden yararlanma fırsatını güvence altına almak olduğunu,” DSÖ’nün Better Health Systems, Access and Data a.i. müdürü Baş Bilimci Dr Sylvie Briand açıkladı.

Hareket üç birbirine bağlı sütun etrafında şekilleniyor: bilim ve toplum; bilim insanlarını topluluklara yaklaştırarak araştırmaların insanların ihtiyaç ve deneyimlerini yansıtmasını, güveni güçlendirmesini ve herkes için fayda sağlamasını sağlamak; bilim ve politika; karar vericilerin güvenilir kanıtları kullanarak pratik, adil ve etkili sağlık politikaları oluşturmalarına yardımcı olmak; ve bilim iletişimi; bilimin daha kolay anlaşılp tartışılabilmesini sağlamak, insanların soru ve kaygılarını dinlemek ve yanılsama ile sahte bilgiye yapıcı yanıt vermek.

Hareket 10 Kasım 2026’da resmen başlatılacak ve biliminsel sağlık, eşitlik ve kamu yararı için kolektif eylemin yeni bir bölümünün başlangıcını işaret edecek.

DSÖ’nün açıkladığı gibi hareket; bilim insanlarını, politika yapıcıları, sağlık uzmanlarını, iletişimcileri, sivil toplumu, gençleri ve toplulukları sağlığın temeli olarak bilime dair paylaşılan bir taahhüf etrafında birleştiriyor. Hareket; saygı, dürüstlük, bilimsel titizlik, etik sorumluluk ve sosyal kapsama anlamına gelen RISES değerleriyle desteklenen üç sütun üzerinden sağlık için bilim savunuculuğu yapıyor.